Terug
Gepubliceerd op 30/03/2026

Besluit  Gemeenteraad

wo 25/03/2026 - 20:00

Omgeving - Reglement voor het aanleggen van een tegeltuin - Goedkeuring

Aanwezig: Erik O, voorzitter
Irina De Knop, burgemeester
Geert De Cuyper, Johan Limbourg, Heidi Elpers, Isabelle Duerinckx, schepenen
Yves De Muylder, Kristien Van Vaerenbergh, Lien De Slagmeulder, Filip Rooselaers, Jo Massaer, Karen De Waele, Karel Van Belle, Stefaan Jans, Ine Vandenberghen, Marie Vetsuypens, Dirk De Smedt, Freddy Van Malderen, Christel Van der Perre, Cindy De Greef, raadsleden
Anaïs Nies, algemeen directeur
Verontschuldigd: Christel O, raadslid
Aanleiding

De gemeenteraad van Lennik wenst het bestaande reglement voor het aanleggen van een tegeltuin, goedgekeurd op 26 april 2023, te actualiseren.

 

Dit reglement past in het klimaatbeleid van het lokaal bestuur om meer groen binnen de gemeente te krijgen. Daarom steunt het bestuur initiatieven door middel van subsidiëring en het toelaten om gebruik te maken van openbaar domein binnen een regelgevend kader.

Regelgeving

Volgende bevoegdheidsgrond en regelgeving zijn van toepassing:

bevoegdheidsgrond:

  • Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, en latere wijzigingen, inzonderheid artikelen 40 en 51, betreffende de bevoegdheden van de gemeenteraad.

Reglementen:

  • De gemeenteraad keurde op 26 april 2023 het reglement voor het aanleggen van een geveltuin goed.
Feiten, context en argumentatie

Vorige legislatuur lanceerde de Europese Unie een oproep voor de uitwerking en realisatie van innovatieve plattelandsprojecten die bijdragen aan het versterken van de omgevingskwaliteit en de vitaliteit van dorpen, onder meer door investeringen en samenwerking. In dat kader werd op 20 september 2022 het Leader-project “Koester je kern” goedgekeurd. Dit project werd opgemaakt door enkele burgers van de gemeente Lennik, die lid waren van de adviesschrijfgroep omgeving.  

Daarnaast werd op 29 juli 2022 een samenwerkingsovereenkomst afgesloten tussen de gemeente Lennik en Zonnestraal vzw. Vervolgens keurde het college op 14 november 2022 de opstart van het Leader-project “Koester je kern” goed, waarbij ook het engagement werd opgenomen om een subsidiereglement voor geveltuinen uit te werken. De betrokkenheid van Zonnestraal vzw en van bewoners die deelnemen aan initiatieven vanuit de werkgroep en de gemeente Lennik draagt bij aan een sterker sociaal netwerk tussen beide leefgemeenschappen.

 

In 2023 werd het subsidiereglement voor geveltuinen opgesteld als een belangrijke stimulans om de woonkernen te vergroenen en te ontharden. Het reglement speelt een cruciale rol bij het realiseren van de doelstellingen voor meer groen en minder verharding in de dorpskernen. Het sluit bovendien naadloos aan bij de beleidsdoelstelling van de gemeente Lennik om de leefomgeving aantrekkelijker, biodiverser en klimaatvriendelijker te maken zoals ook opgenomen in het RUP 'Bouw en Woonlagen'. Daarnaast draagt het bij aan het verminderen van hitte-eilanden tijdens periodes van extreme warmte.

 

Omdat het huidige subsidiereglement de afgelopen jaren te weinig door burgers werd gebruikt, zullen er wijzigingen worden doorgevoerd. Deze aanpassingen moeten het reglement toegankelijker en aantrekkelijker maken, zodat meer inwoners er effectief gebruik van kunnen maken.

Financiële impact

Er wordt jaarlijks een budget voorzien van 1.250 euro op volgende registratiesleutel: A-3.1.6: Groene dorpen: we vergroenen en ontharden dorpskernen: Inzetten op de vergroening van publieke ruimte.


Publieke stemming
Aanwezig: Erik O, Irina De Knop, Geert De Cuyper, Johan Limbourg, Heidi Elpers, Isabelle Duerinckx, Yves De Muylder, Kristien Van Vaerenbergh, Lien De Slagmeulder, Filip Rooselaers, Jo Massaer, Karen De Waele, Karel Van Belle, Stefaan Jans, Ine Vandenberghen, Marie Vetsuypens, Dirk De Smedt, Freddy Van Malderen, Christel Van der Perre, Cindy De Greef, Anaïs Nies
Voorstanders: Erik O, Irina De Knop, Geert De Cuyper, Johan Limbourg, Heidi Elpers, Isabelle Duerinckx, Yves De Muylder, Kristien Van Vaerenbergh, Lien De Slagmeulder, Filip Rooselaers, Jo Massaer, Karen De Waele, Karel Van Belle, Stefaan Jans, Ine Vandenberghen, Marie Vetsuypens, Dirk De Smedt, Freddy Van Malderen, Christel Van der Perre, Cindy De Greef
Resultaat: Goedgekeurd met eenparigheid van stemmen.
Besluit

Binnen de perken van het goedgekeurde jaarlijks begrotingskrediet, kan het gemeentebestuur volgens de in dit reglement vastgelegde regels, een subsidie toekennen voor de aanleg van een geveltuin waarbij er jaarlijks slechts maximaal 5 geveltuinen worden gesubsidieerd en de plaatsingen éénmaal per jaar in het voorjaar worden gegroepeerd.

 

TOELATING EN SUBSIDIE VOOR HET AANLEGGEN VAN EEN TEGELTUIN - REGLEMENT

Artikel 1: Aanleiding

Lokaal bestuur Lennik wil in het kader van haar klimaatbeleid meer groen in de gemeente. Het bestuur wenst initiatieven hiertoe te ondersteunen door middel van subsidiëring, het toelaten om gebruik te maken van openbaar domein binnen een regelgevend kader. Tegeltuinen nemen C02 op, zorgen voor verkoeling, zorgen voor buffering van water, een betere luchtkwaliteit, zorgen voor kleurrijke, sfeervolle straten, bevorderen sociaal contact en vergroten de biodiversiteit.

 

Artikel 2: Definities

In dit reglement hebben de onderstaande termen volgende betekenis.

  • Een tegeltuin is een smalle grondstrook die wordt aangelegd door een paar stoeptegels te verwijderen langsheen een gevel van een gebouw, en die ruimte beplanten met bloemen, planten en/of klimmers.
  • De aanvrager is een inwoner die wenst een tegeltuin aan te planten, en hiervoor een schriftelijke goedkeuring aanvraagt. De aanvrager dient eigenaar van het gebouw te zijn, of dient een toestemming van de eigenaar of mede-eigenaars van het gebouw te hebben. 
  • Plantvak: de onverharde zone op het openbaar domein waarin de tegeltuin komt.
  • De obstakelvrije loopweg is de ruimte waarbinnen de voetganger zich kan voortbewegen zonder dat een vaste hindernis (een paal, een verkeersbord, een parkeerzone, enzovoort) zijn voortgang belemmert. De afstand van deze loopweg wordt in dit reglement gemeten vanaf de grens van de rand van de tegeltuin en loodrecht op de rooilijn. 
  • De rooilijn is de grens tussen de openbare weg en de aangrenzende eigendommen.

 

Artikel 3: Toepassingsgebied

Het reglement is van toepassing op het grondgebied van de gemeente Lennik.

 

Artikel 4: Doelgroep

Het reglement kan ingeroepen worden door de eigenaar(s) van woningen die een geveltuin willen aanleggen. Als de huurder van een woning een aanvraag indient, moet er bij de aanvraag steeds een schriftelijke goedkeuring van de eigenaar(s) toegevoegd worden.

 

Artikel 5: Aanvraag en toelating

Voor de aanleg van een tegeltuin op openbaar domein is een toelating nodig van het college van burgemeester en schepenen.

Voor gewestwegen kan deze toelating pas gegeven worden na een akkoord van het Agentschap Wegen en Verkeer.

De procedure is verder uitgelegd in artikel 12 van dit reglement.

De toelating wordt verleend op naam van de eigenaar van het pand waarvoor de tegeltuin wordt aangevraagd. Indien er een nieuwe eigenaar is voor dit adres gaat de aansprakelijkheid op deze persoon over.

Een toelating wordt verleend voor onbepaalde duur.

Woningen met een reeds bestaande voortuin op privaat domein komen niet in aanmerking voor een tegeltuin op het openbaar domein.

 

Artikel 6: Voorwaarden aanleg tegeltuin

Om een schriftelijke goedkeuring te verkrijgen dient de aanleg aan volgende voorwaarden te voldoen:

  • Er wordt een maximale breedte van 30 cm toegestaan (1tegel). Wanneer het voetpad minimaal 2,40 meter breed is, kan een tegeltuin van 0,60 meter (2tegels) toegestaan worden. 
  • Lengte: meerdere tegels naast elkaar opbreken mag, maar er dient minstens 30 cm afstand worden gehouden van het aanpalende eigendom. 
  • De obstakelvrije loopweg moet over de volledige lengte minimaal 1,5m breed bedragen. Afhankelijk van de plaats en densiteit van het aantal voetgangers kan de gemeente eventueel het behoud van een grotere vrije doorgang in de vergunning opleggen. 
  • Het plantvak wordt afgeboord met een rand die maximaal 5 cm boven het voetpad uitsteekt. Andere omranding zoals afsluitingen of hekjes zijn niet toegelaten.
  • Bij beschermde gevels kan de aanleg van een tegeltuin geweigerd worden.


Artikel 7: Uitvoering en onderhoud

De gemeente zorgt voor het verwijderen van de bestaande verharding, de fundering en alle afval of vreemd materiaal in het plantvak. De gemeente plaatst een boord tegen de bestaande verharding.

De aanvrager vult het plantvak met een mengeling van grond en compost. Dit gebeurt elk jaar in de maanden februari en maart volgend op de aanvraag.

De aankoop en het aanbrengen van de beplanting gebeurt door de aanvrager.

De aanvrager engageert zich ertoe om minstens zeven jaar de tegeltuin in orde te houden.

De aanvrager dient in te staan voor de verzorging en onderhoud als een goede huisvader:

  • Hij/zij zorgt ervoor dat huisnummers, straatnamen, openbare verlichting en verkeersborden te allen tijde zichtbaar blijven;
  • Hij/zij zorgt ervoor dat het gevelgroen niet meer dan 30 cm van de obstakelvrije loopweg inneemt; 
  • Hij/zij dient ervoor te zorgen dat na snoeiwerken of bij bladval het groenafval verwijderd wordt; 
  • Het bestuur heeft het recht om te allen tijde de schriftelijke goedkeuring in te trekken voor tegeltuinen die niet in overeenstemming zijn met dit reglement en heeft dan het recht om de tegeltuin te laten herstellen in de oorspronkelijke staat. De kosten zullen teruggevorderd worden van de aanvrager of de eigenaar. 

 

Artikel 8: Voorwaarden plantkeuze

De beplanting van een tegeltuin moet aangepast zijn aan de groeiplaats. Planten met sterke doornen of scherpe twijgen, invasieve exoten alsook giftige en brede overhangende planten zijn niet toegelaten. 

 

Artikel 9: Verwijderen

De aanvrager mag de tegeltuin niet zelf aanpassen (verbreden, verlengen of verkleinen).

De gemeente behoudt het recht om niet reglementaire of verwaarloosde tegeltuinen te laten verdwijnen en voor die tuinen de toelating in te trekken.

Indien aan een eerste aanmaning geen gevolg wordt gegeven, wordt de tegeltuin door de gemeente verwijderd op kosten van aanvrager. 

De burgemeester kan omwille van veiligheids- en verkeermaatregelen een vergunde tegeltuin op het openbaar domein verwijderen en de openbare weg in zijn oorspronkelijke toestand herstellen. De gemeente betaalt hiervoor geen vergoeding aan de vergunninghouder.

 

Artikel 10: Aansprakelijkheid

De aanvrager is aansprakelijk tegenover derden, met inbegrip van het lokaal bestuur Lennik en betrokken nutsmaatschappijen, voor elke schade of nadeel, van om het even welke aard, die de tegeltuin zou betrokkenen, inclusief mogelijke schade aan leidingen en kabels.

De aanvrager moet ten alle tijde de toegang van de gemeente en de nutsmaatschappijen tot de tegeltuin, ten behoeve van hun werkzaamheden, gedogen.

De gemeente en de nutsmaatschappijen zijn gerechtigd, zonder recht op enige schadvergoeding, de verwijdering van materialen te eisen ten behoeve van hun werkzaamheden. De gemeente noch een nutsmaatschappij kan aansprakelijk worden gesteld voor gelijk welke beschadiging veroorzaakt aan een tegeltuin.

De gemeente herstelt eventuele schade aan het openbaar domein veroorzaakt door de tegeltuin op kosten van de aanvrager.

 

Artikel 11: Subsidie

Voor de tegeltuin kan éénmalig een subsidie aangevraagd worden.

Binnen de perken van de bedragen zoals voorzien in de meerjarenplanning 2026-2031, kan voor de geveltuin éénmalig de subsidie 70% van de aankoopprijs bedragen van de plant(en) met een max. van 40 euro per begonnen meter met een max. van 140 euro per adres of vergund volume.

Indien het jaarlijks budget voorzien in de meerjarenplanning wordt overschreden, worden de aanvragen op basis van de indiendatum, chronologisch verdaagd naar volgend jaar.

 

Artikel 12: Aanvraagprocedure

1. Aanvraag tegeltuin:

  • Via formulier “aanvraag tegeltuin” op het e-loket via volgende link: https://www.lennik.be/eloket 
  • Via schriftelijk aanvraagformulier bij het onthaal ter attentie van dienst omgeving. 
  • Volgende documenten dienen toegevoegd te worden: 
    • Schets of inplantingsplan (met afmetingen)
    • Indien huurwoning, schriftelijke toestemming van de eigenaar of mede-eigenaars. Na schriftelijke goedkeuring van dienst omgeving kunnen de werken uitgevoerd worden. 

2. Aanvraag subsidie (max. 6 maanden na schriftelijke goedkeuring van de tegeltuin)

  • Via formulier ”aanvraag subsidie tegeltuin” op het e-loket via volgende link: https://www.lennik.be/eloket 
  • Volgende documenten dienen toegevoegd te worden: 
    • Factuur van de aangekochte planten 
    • Foto’s van de reële toestand 

Controle ter plaatse door een ambtenaar van de gemeente is mogelijk. De uitbetaling wordt uitgevoerd na schriftelijke goedkeuring van het College van Burgemeester en Schepenen.

 

Artikel 11: Inwerkingtreding

Dit reglement treedt in werking op 1 april 2026.